مرکز جرایم سایبری اروپا (EC3) وابسته به پلیس اتحادیه اروپا (یوروپل – Europol)، در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵)، با انتشار دو گزارش پژوهشی و راهبردی تفصیلی، ابعاد امنیتی ظهور رایانه‌های کوانتومی برای زیست‌بوم دارایی‌های دیجیتال و سامانه‌های رمزنگاری‌شده را کالبدشکافی کرد. برخلاف شایعات و گمانه‌زنی‌های اغراق‌آمیز پیرامون «فروپاشی ناگهانی بلاکچین»، یوروپل تصریح کرده است که ساختار اصلی زنجیره‌های بلوکی پایدار می‌ماند، اما نقطه آسیب‌پذیر بحرانی، کلیدهای عمومی افشاشده در کیف‌پول‌های رمزارز است؛ جایی که حدود ۳۰ درصد از کل بیت‌کوین‌های موجود در جهان را در معرض ریسک دسترسی غیرمجاز در افق میان‌مدت قرار می‌دهد.
چرا فناوری بلاکچین نابود نمی‌شود؟ تفکیک توابع هش و رمزنگاری کلید نامتقارن
چرا معماری هسته بلاکچین در برابر کامپیوترهای کوانتومی مقاوم است، اما کیف‌پول‌ها آسیب‌پذیرند؟ گزارش یوروپل تمایز شفافی میان دو رکن پایه‌ای فناوری رمزنگاری قائل می‌شود: «توابع هش یک‌طرفه» و «رمزنگاری کلید عمومی». الگوریتم‌های هش مانند SHA-256 که مسئولیت زنجیره‌سازی بلوک‌ها و اثبات کار (Proof of Work) را در شبکه بیت‌کوین بر عهده دارند، در برابر الگوریتم‌های جستجوی کوانتومی (نظیر الگوریتم گروور) مقاومت ساختاری بسیار بالایی دارند و سرعت پردازش کوانتومی حداکثر می‌تواند توان آنها را به نصف کاهش دهد که همچنان از نظر محاسباتی غیرقابل‌نفوذ تلقی می‌شود.
در نقطه مقابل، رمزنگاری نامتقارن مبتنی بر منحنی‌های بیضوی (ECDSA و secp256k1) که برای امضای دیجیتال تراکنش‌ها و حفاظت از کلیدهای خصوصی به کار می‌رود، در صورت دستیابی به یک رایانه کوانتومی مقاوم در برابر خطا (FTQC) با استفاده از الگوریتم شور (Shor’s Algorithm) قابل شکستن خواهد بود. بدین ترتیب، چنانچه کلید عمومی یک آدرس برای عموم آشکار شده باشد، مهاجم کوانتومی می‌تواند کلید خصوصی متناظر با آن را استخراج کرده و دارایی را به سرقت ببرد.
| مؤلفه ساختاری شبکه | الگوریتم مورد استفاده در رمزارزها | سطح آسیب‌پذیری در برابر رایانه کوانتومی | ارزیابی رسمی یوروپل (اکتبر ۲۰۲۶) |
|---|---|---|---|
| یکپارچگی و پیوند بلوک‌ها (Hashing) | SHA-256 / Keccak-256 | بسیار کم و مقاوم (اثر ناچیز الگوریتم گروور) | هیچ خطری هسته شبکه و دفاتر کل را ساقط نمی‌کند |
| امضای تراکنش و کلید خصوصی | منحنی بیضوی secp256k1 / Ed25519 | آسیب‌پذیر در صورت افشای کلید عمومی (الگوریتم شور) | نقطه تمرکز اصلی خطر؛ نیاز مبرم به امضاهای پساکوانتومی |
| آدرس‌های قدیمی Pay-to-Public-Key (P2PK) | کلید عمومی مستقیماً در اسکریپت تراکنش ثبت است | بسیار بالا در افق پیدایش کامپیوترهای کوانتومی قوی | شامل بیت‌کوین‌های استخراج‌شده اولیه و کوین‌های بدون حرکت ساتوشی |
| آدرس‌های مدرن (P2PKH و SegWit و Taproot) | کلید عمومی پشت دو لایه هش مخفی است تا زمان خرج | امن تا زمان نخستین تراکنش خروجی و افشای کلید عمومی | امن در صورت عدم استفاده مجدد از آدرس‌های مصرف‌شده (Address Reuse) |
معمای ۶.۹ میلیون بیت‌کوین در معرض خطر؛ ضرورت مهاجرت پیشگیرانه
چه میزان از دارایی‌های شبکه هم‌اکنون دارای کلید عمومی افشاشده هستند؟ بر اساس محاسبات آماری یوروپل، بین ۶ تا ۶.۹ میلیون بیت‌کوین (معادل تقریبی ۳۰ تا ۳۳ درصد از کل ذخیره ۲۱ میلیونی بیت‌کوین) در آدرس‌هایی قرار دارند که کلید عمومی آنها روی بلاکچین آشکار است. این مقدار شامل آدرس‌های سال‌های اولیه (دوران پاتوشی و ساتوشی ناکاموتو) و همچنین کیف‌پول‌هایی است که صاحبان آنها پس از ارسال مقداری وجه، باقی‌مانده دارایی را در همان آدرس نگه داشته‌اند و اصل اساسی «تک‌بار مصرف بودن آدرس» را نقض کرده‌اند.
یوروپل تاکید می‌کند که این گروه از دارایی‌ها را نمی‌توان پس از ظهور رایانه‌های کوانتومی به صورت عطف‌به‌ماسبق نجات داد؛ زیرا به محض فعال شدن یک سامانه کوانتومی متخاصم، کلیدهای عمومی افشاشده سریعاً هدف حمله قرار خواهند گرفت. از این رو، انتقال دارایی‌ها به ساختارهای امن باید سال‌ها قبل از عملیاتی شدن این تهدید محقق شود.
راهکار کلیدی یوروپل: چابکی رمزنگاری (Crypto-Agility) و هاردفورک‌های محافظ
نهاد ناظر امنیتی اروپا به توسعه‌دهندگان هسته بلاکچین، صرافی‌ها و ارائه‌دهندگان کیف‌پول توصیه کرده است که سیاست «چابکی رمزنگاری» (Crypto-Agility) را به سرعت در اولویت توسعه قرار دهند. چابکی رمزنگاری بدین معناست که ساختار نرم‌افزاری شبکه‌ها باید به گونه‌ای طراحی شود که بتواند الگوریتم‌های سنتی امضا را بدون ایجاد انشعاب‌های مخرب با طرح‌های رمزنگاری پساکوانتومی (Post-Quantum Cryptography – PQC) مانند الگوریتم‌های مبتنی بر شبکه (Lattice-based) نظیر ML-DSA یا امضاهای بر پایه هش نظیر SLH-DSA جایگزین نماید.
جامعه بیت‌کوین و اتریوم هم‌اکنون پیشنهادهای بهبود متعددی (BIPs و EIPs) را برای گذار تدریجی به امضاهای پساکوانتومی در دست بررسی دارند تا پیش از پایان دهه جاری، سپرهای دفاعی لازم در سطح کدنویسی هسته مستقر گردند.
جهت اطلاع از آخرین وضعیت نوسانات و شاخص‌های بنیادی پادشاه رمزارزها، می‌توانید به صفحه قیمت لحظه‌ای بیت‌کوین (BTC) و برای رصد توسعه‌های فنی قراردادهای هوشمند، به صفحه نرخ و تحلیل اتریوم (ETH) در پایگاه سلام بیت مراجعه فرمایید.
متن کامل گزارش‌های فنی و ارزیابی تهدیدات سایبری در پورتال رسمی پلیس اتحادیه اروپا (Europol) قابل مشاهده است.
سلب مسئولیت و راهنمای امنیتی: گزارش یوروپل پیرامون یک سناریوی فناورانه در افق آینده است و حاکی از هیچ‌گونه خطر فوری برای تراکنش‌های جاری نیست. با این حال، کاربران برای حفظ امنیت دارایی خود باید از استفاده مجدد از آدرس‌های مصرف‌شده خودداری کنند. این تحلیل صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایه‌گذاری قلمداد شود.
