شبکه سولانا (Solana) امروز ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ فرمت نوین تراکنش‌های خود موسوم به Transaction V1 را به‌صورت رسمی در شبکه اصلی (Mainnet) فعال کرد. این ارتقای زیرساختی مهم با افزایش ۳.۳ برابری حداکثر سقف مجاز بایت‌های سریال‌شده تراکنش‌ها از ۱٬۲۳۲ بایت به ۴٬۰۹۶ بایت (۴ کیلوبایت)، معماری محاسباتی این شبکه را برای پردازش داده‌های حجیم‌تر، اثبات‌های دانش‌صفر (ZK-Proofs) و تراکنش‌های مالی چندلایه دگرگون می‌سازد.
چرا جهش به سقف ۴٬۰۹۶ بایت برای اکوسیستم سولانا یک تحول اساسی است؟
از ابتدای راه‌اندازی شبکه، محدودیت تاریخی حداکثر واحد انتقال (MTU) در سطح پروتکل شبکه سولانا باعث شده بود اندازه هر بسته تراکنش به ۱٬۲۳۲ بایت محدود شود. این سقف محدود اگرچه سرعت بالایی برای تراکنش‌های تک‌مرحله‌ای به همراه داشت، اما در اجرای پروتکل‌های مدرن دیفای و احراز هویت‌های رمزنگاری پیشرفته، توسعه‌دهندگان را با چالش‌های فنی سختی روبرو می‌کرد.
با فعال‌سازی ساختار V1 در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ظرفیت هر تراکنش به ۴٬۰۹۶ بایت افزایش یافته است. این ظرفیت فضای پردازشی جدیدی برای موارد زیر فراهم می‌کند:
- پشتیبانی از اثبات‌های رمزنگاری دانش‌صفر (ZK-SNARKs / ZK-STARKs): ارسال و اعتبارسنجی ورودی‌های رمزنگاری پیچیده درون یک تراکنش اتمیک و واحد بدون نیاز به ذخیره‌سازی موقت در حساب‌های جانبی.
- تراکنش‌های چندامضایی پیشرفته و امضاهای BLS: تجمیع کلیدهای متعدد سازمانی بدون روبه‌رو شدن با خطای کمبود حافظه بایت‌ها.
- ادغام چندین عملیات مالی (DeFi Composability): اجرای مبادلات آربیتراژ، تأمین نقدینگی، و استقراض در دل یک تراکنش واحد بدون خطر لغو تراکنش ناشی از شکست زنجیره.
حذف جداول جستجوی آدرس (ALTs) و بازطراحی بهینه هدر تراکنش
یکی از جالب‌ترین جنبه‌های معماری Transaction V1، حذف کامل جداول جستجوی آدرس (Address Lookup Tables یا ALTs) است که پیش‌تر در نسخه V0 معرفی شده بود. در نسخه V0 توسعه‌دهندگان ناچار بودند برای دور زدن محدودیت فضا، آدرس حساب‌ها را در جداول کمکی ایندکس کنند؛ اما پهنای باند ۴ کیلوبایتی نسخه V1 این امکان را فراهم ساخته که آدرس حساب‌ها مستقیماً در پیام تراکنش درج شوند.
| مولفه فنی | ساختار قبلی (V0 و Legacy) | ساختار نوین تراکنش (Transaction V1) |
|---|---|---|
| حداکثر سقف بایت‌های تراکنش | ۱٬۲۳۲ بایت | ۴٬۰۹۶ بایت (۳.۳ برابر افزایش ظرفیت) |
| وابستگی به Address Lookup Tables | الزامی برای تراکنش‌های دارای حساب متعدد | حذف کامل ALTs؛ درج مستقیم آدرس حساب‌ها |
| موقعیت بایت نسخه (Discriminator) | محاسبه در قالب بیت‌های ماسک | بایت استاندارد 0x81 در ابتدای تراکنش |
| جایگاه امضاها در بسته تراکنش | قرارگیری قبل از بدنه پیام | انتقال امضاها به انتهای بسته (Tail) جهت بهینه‌سازی خوانش |
| تعیین سقف منابع و اولویت کارمزد | دستورالعمل‌های Compute Budget مجزا | ادغام مستقیم محدودیت منابع در هدر اصلی پیام |
سازگاری رو به عقب و الزامات فنی ارائه‌دهندگان زیرساخت
بنیاد سولانا تأکید کرده است که این فعال‌سازی نیازی به اقدام از سوی کاربران عادی یا دارندگان توکن سولانا ندارد؛ زیرا تراکنش‌های قدیمی (Legacy) و فرمت V0 همچنان بدون وقفه در شبکه معتبر و پردازش‌پذیر خواهند بود. با این حال، نودهای RPC، صرافی‌ها، کاوشگرهای بلاک و توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز باید کتابخانه‌ها و تنظیمات RPC خود را به منظور پشتیبانی از نسخه ۱ (maxSupportedTransactionVersion: 1) به‌روزرسانی کنند تا در تجزیه بسته‌های داده با خطا مواجه نشوند.
این جهش معماری در کنار ارتقای آتی آلپنگلو (Alpenglow)، جایگاه فنی سولانا را در رقابت شدید زیرساخت‌های لایه اول به شکل چشمگیری تحکیم می‌کند. برای دنبال‌کردن روند نرخ برابری، نمودارهای عمق بازار و جریان معاملات، می‌توانید به صفحه تخصصی قیمت لحظه‌ای سولانا در سلام بیت مراجعه کنید.
سلب مسئولیت مالی: بررسی‌های فنی و توسعه‌ای ارائه‌شده صرفاً به هدف پایش پیشرفت‌های مهندسی زیرساخت بلاکچین نگارش یافته‌اند و نباید سیگنال خرید یا فروش دارایی تلقی شوند. سرمایه‌گذاری در بازار کریپتو مستلزم تحلیل فردی و مدیریت ریسک است.
