اعتبارسنج‌های شبکه بلاکچین کرونوس (Cronos) در پی وقوع نفوذ امنیتی گسترده به پروتکل وام‌دهی تکتونیک (Tectonic)، با اجرای یک بازگردانی هماهنگ (Rollback)، حدود دو ساعت از تاریخچه تراکنش‌های زنجیره به میزان ۱۰٬۹۶۱ بلاک را لغو کردند. انتشار گزارش کالبدشکافی رسمی این رویداد در تاریخ ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ تأیید کرد که اگرچه با این بازنشانی بیش از ۱۱۱.۲ میلیون دلار (۹۲ درصد از دارایی‌های مسروقه) به شبکه بازگردانده شده، اما این تصمیم کم‌سابقه چالش‌های بنیادینی پیرامون اصل «تغییرناپذیری» (Immutability) و مرزهای تمرکززدایی در دفترکل توزیع‌شده پدید آورده است.
مکانیزم هک پروتکل تکتونیک و دستکاری نقدینگی استخرها
نفوذگر در بامداد ۳۰ اوت ۲۰۲۶ با اجرای یک حمله دستکاری قیمت بر روی توکن حاکمیتی TONIC در بازارهای نقدینگی خرد، ارزش این توکن را به شکلی ساختگی و غیرواقعی تا ۱۰۰ برابر متورم ساخت. سپس با استفاده از این وثیقه بسیار متورم‌شده، به سرعت از ۹ استخر نقدینگی مختلف در پروتکل تکتونیک اقدام به استقراض دارایی‌های پایدار و معتبر کرد و ارزش کل موقعیت‌های نفوذ را به ۱۲۰.۴ میلیون دلار رساند.
تنها حدود ۲ ساعت پس از آغاز تحرکات مخرب، نودهای اعتبارسنج شبکه کرونوس برای متوقف‌سازی برداشت‌ها، تولید بلاک را به حالت تعلیق درآوردند. بررسی‌ها نشان می‌دهد نفوذگر پیش از توقف کامل شبکه، توانسته بود حدود ۹.۱۹ میلیون دلار (۷.۶ درصد از کل وجوه) را از طریق پل‌های میان‌زنجیره‌ای (Bridges) به خارج از کرونوس منتقل کند که این بخش از سرمایه همچنان خارج از دسترس باقی مانده است.
رول‌بک بلاکچین تا ارتفاع ۹۰٬۸۹۶٬۱۸۸ و بازیابی ۱۱۱ میلیون دلار
بر اساس گزارش تفصیلی منتشرشده از سوی تیم مهندسی کرونوس، اعتبارسنج‌ها با برقراری اجماع اضطراری خارج از زنجیره (Off-chain Consensus)، تصمیم گرفتند وضعیت لایه اجماع را به بلاک ۹۰٬۸۹۶٬۱۸۸—آخرین بلاک سالم پیش از اولین تراکنش مخرب—بازگردانند. با حذف ۱۰٬۹۶۱ بلاک تولیدشده در آن بازه زمانی، کلیه نقل‌وانتقالات، وام‌گیری‌ها و تراکنش‌های حمله لغو شد و معادل ۱۱۱.۲ میلیون دلار به ترازهای پیش از حادثه بازگشت.
| شاخص عملیاتی | مقدار ثبت‌شده در گزارش رسمی | توضیحات و تبعات |
|---|---|---|
| حجم کل دارایی در معرض خطر | ۱۲۰.۴ میلیون دلار | شامل استقراض از ۹ استخر وام‌دهی مختلف در تکتونیک |
| تعداد بلاک‌های لغوشده (Rollback) | ۱۰٬۹۶۱ بلاک | حذف کامل تاریخچه حدود ۲ ساعت فعالیت شبکه |
| ارزش دارایی بازگردانده‌شده | ۱۱۱.۲ میلیون دلار (۹۲.۴٪) | بازنشانی تراز قراردادها به بلاک ۹۰٬۸۹۶٬۱۸۸ |
| وجوه مسروقه خارج‌شده از زنجیره | ۹.۱۹ میلیون دلار (۷.۶٪) | انتقال یافته از طریق پل‌های میان‌زنجیره‌ای پیش از توقف شبکه |
| مدت زمان توقف تولید بلاک | حدود ۱۱ ساعت | هماهنگی کلاینت‌ها و راه‌اندازی مجدد زنجیره |
تقابل امنیت سرمایه و تغییرناپذیری بلاکچین؛ بازگشت مناقشه تاریخی The DAO
اقدام هماهنگ اعتبارسنج‌های کرونوس برای بازنویسی تاریخچه شبکه، واکنش‌های گسترده‌ای را در میان نظریه‌پردازان و متخصصان رمزارز به دنبال داشته است. این رویداد بسیاری از کارشناسان را به یاد هاردفورک تاریخی سال ۲۰۱۶ در اتریوم برای بازگرداندن سرمایه‌های پروژه The DAO انداخت؛ رخدادی که آن زمان به انشعاب اتریوم کلاسیک منجر شد.
منتقدان تأکید می‌کنند که امکان حذف ۱۰ هزار بلاک با تصمیم گروهی از ولیدیتورها، فرض بنیادین «تغییرناپذیری تراکنش‌ها» را زیر سوال می‌برد و نشان‌دهنده ریسک حاکمیت متمرکز یا کارتل اعتبارسنج‌ها است. در نقطه مقابل، حامیان این تصمیم استدلال می‌کنند که حفاظت از ۹۲ درصد از سرمایه هزاران کاربر در برابر یک بهره‌برداری غیرقانونی اوراکل نقدینگی، توجیه‌کننده استفاده از اختیارات فوق‌العاده در شرایط اضطراری بوده است.
این واقعه نشان داد که پروتکل‌های وام‌دهی در اکوسیستم‌های مختلف همچنان در برابر نوسانات شدید نقدینگی در توکن‌های کم‌عمق آسیب‌پذیر هستند. برای بررسی دقیق‌تر نوسانات بازار، تحلیل ریسک و بررسی وضعیت سایر زنجیره‌ها می‌توانید بخش قیمت ارزهای دیجیتال را در سلام بیت دنبال کنید.
سلب مسئولیت مالی: داده‌ها و تحلیل‌های فوق بر پایه بیانیه‌ها و گزارش‌های کالبدشکافی فنی شبکه کرونوس و پروتکل تکتونیک گردآوری شده‌اند. این گزارش صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی و آموزش امنیت سایبری داشته و نباید به منزله مشاوره سرمایه‌گذاری تلقی شود.
