شش غول بانکی بزرگ کانادا موسوم به «Big Six» با انتشار بیانیه‌ای رسمی در روزهای ۲۲ تا ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱ تا ۳ مهر ۱۴۰۵)، از کلید خوردن پروژه مشترک توسعه سیستم «سپرده‌های توکنیزه‌شده» (Tokenized Deposits) به دلار کانادا خبر دادند. این کنسرسیوم متشکل از بانک مونترال (BMO)، بانک امپریال تجارت کانادا (CIBC)، نشنال بانک کانادا، رویال بانک کانادا (RBC)، اسکوشیا بانک (Scotiabank) و گروه مالی تی‌دی (TD Bank Group) است. این اقدام پیشگامانه با هدف بازتعریف زیرساخت پرداخت‌های ملی و بین‌بانکی ۲۴ ساعته و ارائه جایگزینی مطمئن برای استیبل‌کوین‌های شرکتی به اجرا درمی‌آید.
سپرده توکنیزه‌شده چیست و چرا بانک‌های بزرگ به سراغ آن رفته‌اند؟
سپرده توکنیزه‌شده (Tokenized Deposit) چیست و چه تفاوتی با استیبل‌کوین دارد؟ سپرده توکنیزه‌شده در واقع بازنمایی دیجیتالی مانده حساب‌های بانکی سنتی مشتریان بر بستر یک دفترکل توزیع‌شده (DLT) است. بر خلاف استیبل‌کوین‌ها که توسط نهادهای خصوصی منتشر شده و ریسک‌های نقدشوندگی و انجماد سرمایه دارند، سپرده‌های توکنیزه‌شده بدهی مستقیم بانک‌های تجاری دارای مجوز هستند و مشمول تضمین‌های رسمی بیمه سپرده‌ها باقی می‌مانند.
هدف اصلی این ائتلاف بانکی، بهره‌گیری از قابلیت‌های پرداخت برنامه‌ریزی‌پذیر (Programmable Money)، تسویه بین‌بانکی شبانه‌روزی در کسری از ثانیه و کاهش هزینه‌های تسویه پایاپای است. در شرایط کنونی، نقل‌وانتقالات مبالغ کلان بین‌بانکی در کانادا نیازمند فرآیندهای تسویه چندروزه در ساعات اداری است که این امر با نیازهای اقتصاد دیجیتال جهانی همخوانی ندارد.
چراغ سبز نهاد ناظر بانکی OSFI؛ هموارسازی مسیر انطباق مقرراتی در کانادا
آغاز فاز عملیاتی این پروژه در پی انتشار رهنمود رسمی اداره نظارت بر موسسات مالی کانادا (OSFI) در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ میسر شد. رگولاتور ارشد بانکی کانادا در این ابلاغیه تصریح کرد که سپرده‌های توکنیزه‌شده از منظر حقوقی تفاوتی با سپرده‌های بانکی متعارف نداشته و تحت قوانین و مقررات جاری بانکی کشور کاملاً مجاز به شمار می‌روند.
بر اساس اعلام این کنسرسیوم، پروژه هم‌اکنون در مرحله آزمایش و پایلوت انتقال بین‌بانکی قرار دارد تا پایداری و تاب‌آوری سامانه‌ها در برابر بارهای تراکنشی بالا ارزیابی شود. مدیران ارشد این موسسات تاکید کرده‌اند که پس از تثبیت شبکه داخلی میان شش بانک، امکان پیوستن سایر موسسات مالی و تعامل با اکوسیستم‌های عمومی دارایی‌های دیجیتال در برنامه‌های آتی گنجانده شده است.
| مؤلفه مقایسه | سیستم سنتی تسویه بین‌بانکی کانادا | استیبل‌کوین‌های خصوصی بازار کریپتو | کنسرسیوم سپرده‌های توکنیزه‌شده Big Six |
|---|---|---|---|
| پشتوانه و ریسک اعتباری | تضمین و اعتبار بانک‌های تجاری عضو سیستم بیمه سپرده | ذخایر متمرکز اوراق قرضه یا نقدی شرکت‌های ناشر | بدهی رسمی بانک‌های تجاری با حفظ پوشش بیمه سپرده بانکی |
| سرعت و زمان تسویه | تسویه ناپیوسته با تأخیر ۲۴ تا ۴۸ ساعته در ساعات کاری | تسویه آنی شبانه‌روزی (۲۴/۷) با نوسان کارمزد شبکه | تسویه آنی پیوسته ۲۴ ساعته و بدون وقفه در تمام روزهای سال |
| قابلیت برنامه‌ریزی قرارداد هوشمند | بسیار محدود یا ناممکن در سامانه‌های بسته قدیمی | کاملاً سازگار با قراردادهای هوشمند و پروتکل‌های دیفای | پشتیبانی از قراردادهای هوشمند جهت تسویه خودکار اقساط و فاکتورها |
| نظارت قانونی و حفاظت کاربر | تحت ممیزی کامل نهادهای ناظر دولتی | دارای ابهامات رگولاتوری بسته به حوزه قضایی ناشر | انطباق کامل با دستورالعمل رسمی OSFI و استانداردهای ضدپولشویی |
پیامدهای ورود بانک‌های سنتی به حوزه پول برنامه‌ریزی‌شده بر ساختار وب ۳
تحلیل‌گران صنعت بلاکچین بر این باورند که پیاده‌سازی سپرده‌های توکنیزه‌شده توسط اقتصادهای پیشرفته گروه هفت (G7)، زمینه را برای اتصال زیرساخت‌های مالی میلیارد دلاری به لایه‌های کاربردی قراردادهای هوشمند فراهم می‌سازد. زیرساخت‌هایی که استانداردهای توکنیزاسیون را در شبکه‌هایی مانند اتریوم پایه‌گذاری کردند، اکنون الهام‌بخش نظام‌های بانکداری برای مدرن‌سازی ریل‌های پولی هستند.
جهت بررسی وضعیت شبکه‌های پیشتاز در حوزه قراردادهای هوشمند و پایش جریان داده‌ها، می‌توانید به صفحه نرخ و اطلاعات آنچین اتریوم (ETH) در پایگاه سلام بیت مراجعه فرمایید.
سلب مسئولیت و شفاف‌سازی: مطالب درج‌شده در این نوشتار صرفاً به منظور پوشش رخدادهای بانکداری بین‌المللی، نوآوری‌های پرداخت و تحولات حوزه بلاکچین منتشر گردیده و نباید به عنوان مشاوره حقوقی، مالی یا سرمایه‌گذاری قلمداد شود. بازارهای مالی همواره در معرض تغییر و نوسان قرار دارند.
ابتکار عمل شش بانک بزرگ کانادا نشان‌دهنده تغییر فاز رویکرد بانک‌های تجاری از موضع تدافعی به پذیرش فعالانه فناوری دفاتر کل توزیع‌شده است که آینده پرداخت‌های جهانی را دگرگون خواهد کرد.
